Cuối thế kỷ XVII khi chúa Nguyễn lấy đất Đồng Nai - Sài Gòn lập thành Gia Định Phủ dân số ở đây còn khá thưa thớt, việc giáo dục chưa thông qua trường lớp, thầy giáo là cha mẹ, ông bà hoặc các ông đồ nho, thầy thuốc… theo dân lưu tán dạy cho con em trong làng mình. Giai đoạn nửa cuối thế kỷ XVIII có hai nhà giáo nổi tiếng là Võ Trường Toản và Đặng Đức Thuật mở trường tư dạy học, đã đào tạo cho vùng đất Gia Định nhiều nhân tài như: Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhân Tịnh, Lê Quang Định...
Thời kỳ (1789 - 1801), khởi xướng cho nền giáo dục Nho học, chúa Nguyễn đặt chức Đốc học và tổ chức Khoa thi đầu tiên tại Gia Định vào năm 1791, lấy trúng cách 12 người. Từ năm 1813 - 1858 tại Gia Định đã tổ chức được 18 khoa thi, với 259 cử nhân.
Chữ quốc ngữ ra đời vào khoảng thế kỷ XVII và xuất hiện ở Sài Gòn từ rất sớm. Sau khi chiếm Sài Gòn năm 1859, thực dân Pháp xây dựng chương trình giáo dục Pháp - Việt nhằm đào tạo đội ngũ công chức lệ thuộc, phục vụ chính quyền thực dân; nơi đây nhanh chóng trở thành trung tâm truyền bá chữ quốc ngữ đầu tiên của Việt Nam.
Sau năm 1954, tại miền Nam, Mỹ - chính quyền Sài Gòn áp dụng chính sách giáo dục với nội dung phản động, xa rời truyền thống dân tộc. Tuy nhiên, ở Sài Gòn hệ thống giáo dục mở rộng với các trường đại học, cao đẳng, trung học đã hình thành nên một đội ngũ học sinh, sinh viên lớn mạnh là nhân tố nòng cốt trong phong trào trào đấu tranh chống Mỹ - chính quyền Sài Gòn tại đô thị.
Từ sau năm 1975 đến nay, ngành giáo dục và đào tạo của thành phố không ngừng đổi mới, sáng tạo, nâng cao chất lượng giáo dục, tiếp tục đào tạo nên nhiều thế hệ nhân tài, góp phần to lớn cùng Thành phố và cả nước thực hiện chủ trương phát triển và hội nhập quốc tế.
Ban giám khảo trường thi Nam Định, năm 1896
Thầy giáo trẻ, năm 1900
Lớp học của thầy Đồ dạy chữ nho, năm 1900
Trường Áo Tím (nay là trường Trung học phổ thông Nguyễn Thị Minh Khai), 1925
Xưởng thực hành Trường Cơ khí Á Châu, năm 1924
Lớp thực hành của trường Mỹ thuật Gia Định, năm 1926.
Phương pháp dạy "i tờ" của Hội Truyền bá quốc ngữ
Lớp bổ túc văn hóa của du kích xã An Phú, Củ Chi dưới hầm địa đạo
Nhân dân hăng hái tham gia lớp bình dân học vụ do Hội phụ nữ Thủ Dầu Một tổ chức, năm 1950
Lớp học của Hội Truyền bá quốc ngữ Thủ Đức
Lớp đào tạo Y của trường Dân y miền Nam
Ban giám khảo trường thi Nam Định, năm 1896